Siyasal İslam çoğu zaman inançtan değil, bilgisizlikten güç alır. İnancın yerini biat, aklın yerini teslimiyet aldığında geriye “el etek öpen” bir nesil kalır. O nesil ki soru sormayı ayıp, itiraz etmeyi günah, düşünmeyi tehlike sanır. Takkesi başında, şalvarı üzerinde ama zihni prangalı… Dışarıdan bakınca dindar, içeriden bakınca korkuyla terbiye edilmiş bir kalabalık. O meşhur cümle aslında bütün tabloyu özetler: “Elinizi öpüyorlar efendim.” Bir toplumun geleceği, elleri öpenlerin çokluğuyla değil; o elleri neden öptüğünü sorgulayanların cesaretiyle kurulur. Fakat bizde sorgulamak yerine kutsamak, anlamak yerine itaat etmek makbul sayıldı. Din, vicdanın sesi olmaktan çıkarılıp siyasetin sopasına dönüştürüldü. Böyle olunca merhametin yerini öfke, adaletin yerini çıkar, ahlakın yerini gösteriş aldı. Cehalet en kolay yönetilen topraktır. Üzerine ne ekersen o biter: korku ekersen biat, menfaat ekersen riyakârlık, hurafe ekersen kör bağlılık… Siyasal din tam da bu toprağı sever. Çünkü bilen insan itiraz eder, düşünen insan boyun eğmez, onurlu insan el öpmez. Bu yüzden okuyan tehlikeli, konuşan fitneci, farklı düşünen düşman ilan edilir. Oysa gerçek inanç insanı küçültmez, büyütür. El öptürmez, el uzattırır. Kula kulluğu değil, kul hakkını öğretir. Ama bize öğretilen din çoğu zaman Allah’a değil, güce hizmet etti. Minberden siyaset, kürsüden nefret aktı. Ve biz buna “kader” demeyi öğrendik. Bugün “müthiş bir nesil geliyor” diyorlar; el öpen, baş eğen, sesini kısan… Ben müthiş nesli başka türlü hayal ediyorum: Kimsenin elini öpmeyen ama yaşlının elinden tutan, Korkudan değil vicdandan secde eden, Lidere değil hakikate bağlı bir nesil… Dinini aklıyla, aklını ahlakıyla koruyan insanlar… Çünkü bir toplum ya akılla yükselir ya cehaletle çürür. Ve hiçbir saltanat, el öpenlerin çokluğuyla sonsuza kadar sürmez.