DÜNYA GERİLİM HATTINDA: ORTADOĞU’DA SAVAŞ ALARMI, KÜRESEL SİSTEM TARTIŞMASI

Dünya kamuoyu, son günlerde art arda gelen açıklamalar, askeri hareketlilik iddiaları ve hava sahası kısıtlamalarıyla yüksek tansiyonlu bir sürece girmiş durumda. Özellikle Orta Doğu merkezli gelişmeler, küresel ölçekte yeni bir çatışma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.

Dünya kamuoyu, son günlerde art arda gelen açıklamalar, askeri hareketlilik iddiaları ve hava sahası kısıtlamalarıyla yüksek tansiyonlu bir sürece girmiş durumda. Özellikle Orta Doğu merkezli gelişmeler, küresel ölçekte yeni bir çatışma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Donald Trump’tan dikkat çeken mesaj ABD’nin eski Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada: “Geri sayım başladı. Dünya, zamanımızın en önemli olaylarından birinin perde arkasını 7 gün içinde görecek” ifadelerini kullandı. Trump’ın eşi Melania Trump ise: “Tarihe 20 gün kaldı” sözleriyle tartışmaları daha da alevlendirdi. Bu açıklamalar, özellikle Washington–Tahran hattında askeri bir hamle ihtimaline işaret ettiği şeklinde yorumlandı. UKAB Genel Başkanı Kahveci: “Bu bir kriz değil, planlı bir kırılmadır” Ulusal Kurtuluş ve And Birliği Partisi (UKAB) Genel Başkanı Atabey Hüseyin Hakkı Kahveci, yaşanan gelişmeleri yalnızca bölgesel bir gerilim olarak değil, küresel sistemin kontrollü biçimde çökertilmesi süreci olarak değerlendirdi. Kahveci yaptığı değerlendirmede şu ifadelere yer verdi: “Ortadoğu’da yaşananlar ani gelişmeler değildir. Bu bir kriz değil, uzun süredir hazırlanan bir kırılma sürecidir. Mevcut küresel düzen tıkanmıştır ve yeni bir düzen, büyük bir savaş üzerinden inşa edilmek istenmektedir.” ABD–İsrail hattında artan askeri hareketliliğe dikkat çeken Kahveci, İran merkezli bir çatışmanın tüm bölgeyi kapsayacak zincirleme sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu: “İran’a yönelik olası bir saldırı, yalnızca İran’ı hedef almaz. Doğu Akdeniz, Güney sınırlarımız, Kafkasya ve Ege aynı senaryonun parçalarıdır. Türkiye bu süreci sadece izleyen değil, doğrudan etkilenecek ülkelerin başında gelmektedir.” Kahveci, Türkiye’nin bu süreçte milli duruşunu zayıflatacak hiçbir siyasi veya güvenlik açılımına dahil olmaması gerektiğini vurguladı. “Donanmamız gidiyor” çıkışı ve İran iddiaları Trump’ın “donanmamız gidiyor” ifadesi, ABD’nin Orta Doğu’daki deniz gücünü yeniden konumlandırdığı yönündeki iddialarla birlikte değerlendiriliyor. Uydu görüntülerine dayandırılan ve Ürdün üzerinden İran’a yönelik bir hazırlık yapıldığı öne sürülen bilgiler, operasyonun ayak sesleri olarak yorumlanıyor. İsrail basınına yansıyan haberlere göre, İsrail ordusu alarm seviyesini yükseltti. Tel Aviv yönetiminin, ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri kararına karşı teyakkuz halinde olduğu bildiriliyor. Hava sahaları kapanıyor, uçuşlar iptal Bölgedeki belirsizlik, sivil havacılığı da doğrudan etkiledi: Air France: Dubai uçuşlarını iptal etti KLM: İsrail, Suudi Arabistan, BAE ve Dubai seferlerini durdurdu British Airways: Dubai akşam uçuşunu iptal etti Ayrıca İsviçre, ABD, Kanada, Almanya, Hollanda, Fransa ve İngiltere merkezli birçok havayolu şirketinin İsrail uçuşlarını askıya aldığı bildirildi. Bu durum, Orta Doğu hava sahasında olağanüstü risk algısına işaret ediyor. Türkiye ve çevresindeki güvenlik başlıkları Kandilli Rasathanesi, Balıkesir Sındırgı merkezli depremin büyüklüğünü 5.2 olarak açıkladı. Sarsıntı Ege ve Marmara’da hissedildi. Emekli Albay Orkun Özeller, Çanakkale Ezine Geyikli Karakolu’na molotoflu saldırı ve çok sayıda noktaya PKK yazıları yazıldığı iddialarını gündeme taşıyarak yetkililere açık soru yöneltti. Terör, paralı askerler ve bölgesel yığınak iddiaları Kandil’den yüzlerce teröristin Kuzey Irak’tan Haseke’ye taşındığı öne sürüldü. Bilgi, sosyal medya kaynaklarına dayandırılıyor. Le Monde Diplomatique için hazırlanan bir rapora göre, son 10 yılda Orta Doğu savaşlarında yaklaşık 10 bin Kolombiyalı paralı asker görev aldı. Bu unsurların, BAE bağlantılı yapılar üzerinden Sudan ve Yemen’de kullanıldığı belirtiliyor. “Küresel sistem çöküyor” tartışması Bazı jeopolitik analizlerde, mevcut küresel düzenin sürdürülemez hale geldiği ve yeni bir sistemin ancak büyük bir savaş sonrası kurulabileceği savunuluyor. Bu görüşü dile getiren çevreler, olası büyük çatışmanın Amik Ovası merkezli bir hat üzerinde şekillenebileceğini öne sürüyor. Talas Savaşı benzetmesi bu bağlamda sıkça kullanılıyor. Diğer dikkat çeken başlıklar Kazakistan, pedofililere yönelik cerrahi hadım yasasını kabul etti. Dünya Sağlık Örgütü’nden ABD’nin resmen ayrıldığı açıklandı. İspanya, Trump’ın “Barış Kurulu” davetini reddetti. Nikos Dendias, Ege’de karasularını tek taraflı genişletmenin egemenlik hakkı olduğunu savundu. GENEL DEĞERLENDİRME Diplomatik açıklamalar, askeri hareketlilik iddiaları, hava sahası kısıtlamaları ve karşılıklı sert söylemler; Orta Doğu merkezli yeni bir kriz dalgasının uluslararası sisteme yayılabileceği yönündeki endişeleri artırıyor. Uzmanlara göre önümüzdeki günler, açıklamaların somut askeri ve siyasi adımlara dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek.